ماهيت آن : اسم فارسى شراب به است كه با شراب و يا با آب انگور و يا دوشاب انگورى مرتب نمايند . افعال و خواص آن : مفرح و منبسط و مقوى معده و در قرابادين كبير نسخ آن ذكر يافت . ميسن به فتح ميم و سكون يا و فتح سين و نون نيز آمده و بدون نون نيز آمده و به واو به جاى نون نيز ديده شده لغت عربى است ، به يونانى لوسوس و لطوس نيز نامند . ماهيت آن : درختى است عظيم برگ آن شبيه به برگ كرفس و با زوايد بسيار ثمر آن بزرگتر از فلفل و شيرين و خوش طعم و خوشبو و مثلث شكل مايل به زردى و نيز گفته‌اند به قدر كنار كوچكى و سياه و با تندى است و چوب درخت آن مايل به سياهى و سرخى و صلب و خوشبو و برى و بستانى مىباشد . طبيعت آن : در دويّم گرم و خشك و بستانى آن معتدل . افعال و خواص آن : آشاميدن ثمر آن جهت سرفه و تقويت معده و حبس اسهال و تنقيه رطوبات و لبن آن را اهل شام براى سرفه مستعمل دارند و احتقان به نشاره چوب آن جهت قرحه امعا و سحج مفيد . * الاورام و البثور * ضماد آن جهت داء الفيل و تحليل اورام مجرب دانسته‌اند . * الزينه * طبيخ ji [ k آن جهت استحكام نمودن بيخ موى و منع آن از اسقاط و چون شاخ و بيخ آن را سوده بر اورام صلبه بندند تا سه روز متوالى و هر روز تجديد نمايند در تحليل آن مؤثر و در رفع فتق نيز مجرب گفته‌اند . ميسنون به فتح ميم و سكون يا و فتح سين مهمله و ضم نون و سكون واو و نون به فارسى كرم ايوب نامند . . ماهيت آن : جسمى است حجرى باريك طولانى به مقدار تخم خرما و از آن بلندتر نيز و سفيد خاكسترى رنگ و اندك رخو و گفته‌اند نوعى از زبد البحر است . طبيعت آن : گرم و خشك . افعال و خواص آن : آشاميدن آن جهت استسقا و سپرز و تفتيت حصات و درد گرده و احتباس حيض نافع و ذرور آن مجفف رطوبات جروح و قروح و التيام دهنده آنها و تجفيف قروح سر و در ساير افعال مانند زبد البحر است و مذكور شد . ميعه سايله به كسر ميم و سكون ياى مثناة تحتانيه و فتح عين مهمله و ها لغت عربى است و لبنى نيز و به هندى ( سلهارس ) « 1 » نامند و درخت آن را به فرنگى اسطراكه ليكه گويند يعنى نرم و ميعه مشتق از ميعان است . ماهيت آن : صمغ و يا لبن درختى است بسيار خوشبو و گفته‌اند درخت آن شبيه به درخت سفرجل است و آن را در بلاد شام عبهر نامند و گفته‌اند صمغ درخت مران است و اصناف مىباشد و آنچه خود به خود از درخت تراوش كند مانند صموغ ديگر بهترين اصناف است و رنگ آن اشقر مايل به زردى و به قوام عسل مىباشد و آنچه از فشردن اجزاى درخت آن اخذ مىنمايند مايل به سرخى و غليظتر مىباشد و اين متوسط است و آنچه اجزاى درخت آن را در آب طبخ مىدهند و مىمالند و صاف مىكنند پس آن را مىجوشانند تا غليظ مىگردد سياه و ثقيل مىباشد و اين مسمى به ميعه يابسه است و صاحب كتاب مرشد گفته يك نوع آن سفيد مىباشد و يك نوع سرخ و بالجمله قوّت آن ده سال باقى مىماند . طبيعت آن : در سيّم گرم و در دويّم خشك . افعال و خواص آن : مقوى و محلل رياح و منضج و ملين و با قوّت قبض و تجفيف . * اعضاء الراس و النفس و الغذاء و النفض * جهت سرفه و زكام و خدر و كزاز و رعشه و انحدار رطوبات از دماغ و تنقيه آنها و درد سينه و ريه و گرفتگى آواز و تقويت اعضاى باطنى و استسقا و سپرز و گرده و مثانه و ادرار بول و حيض و درد كمر و وركين و آشاميدن سه درم آن با آب گرم مسهل بلغم به قوّت تمام و طلاى مطبوخ آن با روغن زيتون جهت خدر و كزاز و رعشه و ماندگى اعضا و بخور آن نيز جهت نزلات و كزاز و قطور آن جهت امراض گوش و رياح غليظه آن و فرزجه و بخور آن نيز جهت احتباس حيض . * الاوجاع و غيرها * ضماد آن جهت اوجاع مفاصل و نقرس و در ضمادات آنها مقوى فعل آنها و طلاى آن جهت جرب و آشاميدن سه درم آن با آب گرم جهت جذام و بخور آن نيز مضر ريه و مصلح آن مصطكى . مقدار شربت آن : از يك مثقال تا سه درم . بدل آن : روغن ياسمين و جندبيدستر و نزد بعضى به وزن آن قطران و ثمن آن زفت رطب است و از اجزاى غاليه‌ها است ميعه يابسه ماهيت آن : نزد بعضى صنف سيّم ميعه سايله است كه ذكر يافت و نزد بعضى ثفل صنف دويّم است كه اجزاى درخت آن را افشرده صافى آن را مىگيرند و نزد بعضى ثفل آب مطبوخ آن است . طبيعت آن : در گرمى و خشكى زياده از ميعه سايله است . افعال و خواص آن : با قوّت قابضه و ممسك بطن . بخور آن جالب رطوبات دماغى و رافع لقوه و ضرر هواى وبايى و حمول آن جهت خون بواسير نافع و حيض و مسقط جنين و رافع انضمام

--> ( 1 ) . سلارس : ب